Bu yazıyı yazmaktaki hareket noktam kendimdir. Sadece özeleştiriden hareketle denememsi bir şeyler yazmak istiyorum. Yazı içeriğinde yer yer internet dünyamızın sorunlarından, interneti algılayış şekillerimizden, internetin bize kazandırdıkları ve kaybettirdiklerinden, internetten ne beklediğimizden ve internetin bize ne vermediğinden ve de en önemlisi burada birçok kişiyi ilgilendirecek “internetten neden para kazanamadığımızdan” bahsetmek istiyorum. Temel hareket noktam, az evvel de bahsettiğim gibi “kendim”dir. O nedenle bu yazıyı okuyan herkesin temel sorunları aynı değildir. Ancak birçok kişi ile sorunlarımızın aynı olduğunu düşünüyorum. Sıkılırım derseniz, lütfen şimdiden bırakın okumayı…
Yaklaşım 10 senedir hayatımızda etkin bir rol oynayan internet o günden bugüne mükemmel bir gelişme seyri göstermektedir. Türk internet dünyasında geçirdiğimiz bu 10 sene içerisinde internet adına birçok yeni atılımlar yapıldı ve internet hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline getirildi.
İnterneti Nasıl Algılıyoruz?
İnterneti algılama şeklimizi öğrenmek için aslında internete dışarıdan bakan gözlerin yorumlarını almak gerekir diye düşünüyorum. Mesela ailemizden internetle ilgisi olmayan bir büyüğümüzün gözüyle. Bu konuda en güzel örnek, eğer anneleri yaşlı olanlar varsa onların sık sık duyacağı bir cümledir:
“Daha hevesini almadın mı?”
Evet, internet birçok insan için hevesi alınınca bırakılacak bir şeydir. Oysa ben 4 senedir günde 8-10 saat internete girmeden duramayan birisiyim. İşte burada kendimi eleştirmek istiyorum. 5 senedir günde 8-10 saatimi başka bir işe harcasaydım, sizce daha iyi bir yerde olmaz mıydım? Şüphesiz evet diyorum kendi kendime. Benim şu an yaptığım ise boşa kürek sallamaktır.
İnternet hayatımı şöyle bir düşündüğümde neler yaptığımı ve neler yapmak istediğimi nesnel bir bakış açısıyla masaya yatırıyor ve değerlendirmek istiyorum.
Bugüne kadar birçok internet sitesi yaptım. Çoğundan da para kazanma gibi bir amacım yoktu. Tâ ki işsiz güçsüz, yağız bir delikanlı olana kadar. İşte o günden sonra internetten para kazanmanın ne demek olduğunu ve nice genci en derinden yaraladığını fark ettim. Ben de onların gittiği yollardan gittim, onların düştüğü hatalara düştüm. Birçok kez umutlarım suya düştü, birçok kez de üç beş kuruş kazandım. Tüm bu para kazanma aşamalarımda çeşitli tecrübeler edindim. İşte şimdi sizlerle bunları paylaşacağım madde madde.
1. Para Kazanmak İçin Site Açmayın
Aslında birçoğunuz bu maddeeye itiraz edecektir. Ama ben her zaman doğallıktan yanayım. Bugüne kadar birçok farklı alanda site yapmış olsam da en çok hiti, ziyaretçiyi en iyi bildiğim alanda yaptığım sitelerde gördüm. Çünkü en iyi yaptığım iş “edebiyat” yapmaktı. Edebiyatın ne olduğunu, edebiyat sitesine gelen ziyaretçilerin ne istediğini biliyordum. Bir kere de kadın sitesi yapmaya kalktım, elime yüzüme bulaştırdım. Çünkü kadınların ne istediğini henüz hiç kimse çözememiş durumda iken benim böyle bir site yapmam saçmalıktı.
Siz doğallığınızı ortaya koyar ve en iyi bildiğiniz alanla ilgili bir site açarsanız emin olun çok fazla ziyaretçi alırsınız. Tabiî bu salt bu siteyi açmakla olmayacaktır. Mesela benim gibi bir edebiyatçının, dil bilimcinin bugün internette en çok dolaştığı siteler genellikle edebiyat ve dil bilim siteleri olacaktır. Haliyle o tarz sitelerde çok fazla etkin olduğum için o tarz sitelerde kendi sitemin de tanıtımını rahatlıkla yapıyorum ve oralardan kendi siteme rahatlıkla ziyaretçi çekebiliyorum. Bu da dolaylı bir yoldan bildiğim işin bana sağladığı katkıdır.
2. Özgün Olmaya Çalışın ve Üşenmeyin
Asında burada bahsettiğim gidip oradan buradan metin bulup, çeşitli betikler vasıtası ile metin içerisindeki kelimelerin eş anlamlısını bulup, değiştirip siteye eklemek değildir. Burada özgün olmaktan kastım “üretici” olmaktır. İnanın sadece Google değil, Google’a bağlı olmayan birçok ziyaretçi üretici olan siteleri seviyor. Sağdan soldan çırpma bilgilerle yaptığımız siteler samimi olmayan, ancak ve ancak yeni ziyaretçi oranının % 99.99 olduğu sitelerdir. Özenerek yaptığımız siteler ise emin olun birçok ziyaretçinin tekrar gelmesini sağlayacaktır.
3. Çok Fazla Site Yapmayın
Birçoğumuz, ben dahil sürekli proje ararız ve hangi sitelerde para var ise o siteden bir tane de biz yaparız. Sözüm ona, araba sitesi, kadın sitesi, otel sitesi gibi para kazandıran sitelerden hemen bir tane de biz yapar ve para kazanmaya çalışırız. Ancak birçok farklı kola ayrıldığımız için hiçbirini adam gibi yapamayız ve dolaysıyla da para falan kazanamayız. Eğer bir önceki maddede söylediğim gibi özgün bir site yaptıysanız, o site üzerinde mutlaka çalışmalısınız. Başka hiçbir site ile uğraşmadan tüm emeklerinizi o site üzerinde harcamalısınız. O zaman size geri dönüşü çok fazla olacaktır.
4. Kullanıcılarınızı Yönlendirin ve Siteye Katkısını Sağlayın
İyi bir internet sitesi yapımcısı olamadım belki ama her zaman iyi bir internet kullanıcısı olduğumu söylerim. Yararlandığım birçok siteye mutlaka yardımımın dokunmasını isterim. Örneğin en son bir Türkmence metni Türkiye Türkçesine aktarırken bir Türkmence-Türkçe sözlükten yararlandım. Sözlükte olmayan ve benim elimde olan birçok sözcüğü iletişim formunu kullanarak yolladım ve eklenmesini sağladım. Çünkü o yollardan benim gibi mutlaka geçen olacaktır. Ayrıca bir internet kullanıcısı olarak hoşlandığım sitenin içeriğinde kendi adımın geçmesini mutlaka isterim. Onun içindir ki forum siteleri bu kadar tutmuştur. İnsan kendi adının önemli yerlerde olmasını sever. Onun için değil midir ki forumlarda ileti sayısının çok fazla olması için çabalayanların olması…
Sitenizde mutlaka üyeliğin olmasına çalışın. Üyelerinizin siteye içerik yollayacağı bir formun olmasına dikkat edin. Üyelerinizin size rahatlıkla ulaşabileceği iletişim formu, eposta adresi gibi birçok bilgilerin sitede olmasına dikkat edin.
5. Bol Bol Gerçek Hayatta Etkinlik Düzenleyin
Birkaç maddedir yorumlarımı 2. maddeye uyan arkadaşlar için yaptığımın farkındayım. Kusura bakmayın. Bu madde de onunla ilgili çünkü. Siz doğal davrandığınızda ve üyelerinizin sık sık siteyi ziyaret etmesini sağladığınızda artık dostluklarınızı gerçek hayata dökün. Çeşitli toplantılar, geziler düzenlemeye çalışın. Bu şekilde sizin sanal kimliğinizin arkasında saklanmadığınızı üyeler görür ve daha samimi davranırlar. Size bu davranış birçok ziyaretçi ve tecrübe kazandıracaktır.
6. Gelir Kapınız Sadece Adsense Değildir
Aslında burada bu yazıyı okuyan birçok arkadaş için en önemli madde bu diye düşünüyorum. O sebeple bu konuda biraz daha detaylı yazmak istiyorum.
Acaba bundan birkaç sene evvel Google Adsense yokken bu internet sitesi sahipleri nereden para kazanıyordu? Gerçekten çok merak ediyorum. Bilen varsa lütfen söylesin. Ben Google Adsense’nin tek gelir kapımız olduğunu düşünmüyorum maalesef. Birkaç alternatif var aslında.
- Sabit Reklâmlar Almak
Yine birçok internet sitesi sahipleri sabit reklâm almanın çok zor olduğunu düşünüyorlar. Aslında pek de öyle zor değildir. Ancak bu sabit reklâmı nerede aradığınıza bağlı. İnternet üzerinde arıyorsanız büyük bir yanılgı içerisindesinizdir. Sabit reklâmlar gerçek hayattadır. Mesela ben yine kendi yaptığım işten örnek vermek istiyorum. Bugün Google Adsense ile edebiyat sitemden 1 ayda 50 dolar kazanamazken, gidip bir kitapçı ile anlaşıp sabit ayda 100 YTL reklâm alabilirim. Ancak tabiî biraz çevre edinmeniz gerekiyor. Bu da yine dönüp dolaşıp 2. maddeye geliyor. Kendi bildiğiniz işi yapmak. İnanın sabit reklâm almak çok zor değildir. Bir tanıdığım siteye -ki günlük tekil ziyaretçisi 1.000 civarında, PR’si 3- bir şirket 12 aylık reklâm verdi. 125 x 125 boyutlarında bir flash reklâm koydular. 12 ay için altığı miktar ise 2.400 YTL. Varın siz bir daha düşünün…
- Bağışlar
Kimse bağış yapmaz diye düşünmeyin. Bir deneyin derim. Çünkü bundan bir kaç sene evvel benim başımdan geçti. Sitem henüz bedava hostlarda ( o zamanlar freeownhost vardı ) iken birkaç üyem bana yardım etmeyi teklif ettiler. Yani siteismi.com almam ve host almam için gerekli parayı verebileceklerini söylediler. Hem de ben istemeden. Eğer yaptığınız iş samimi ise, yani 2. maddeye uyuyorsa bunun için hiçbir engel yoktur.
Yine internetten para kazanmanın bir diğer yolu da paralı siteler yapmaktır. Arkadaşlık siteleri bunlara örnek olarak gösterilebilir. Ancak ben kesinlikle arkadaşlık sitelerini tasvip etmiyorum. Bunun yerine güzel makale sitesi yapabilirsiniz. Her okuttuğunuz makale için 1 YTL alabilirsiniz. Ya da aylık belli üyelikle makale okutabilirsiniz. Mesela antoloji.com gibi şiirini ekletmek isteyen şairlerden para alabilirsiniz. Bu tarz işler sömürücülük değil, kaliteyi arttırmak içindir.
Özetlemek gerekirse, yaptığımız sitenin adresini bir kısakolluya bastırıp Türkiye’nin her yerinde rahatlıkla gezebilmeliyiz. Yani o derece içimiz rahat olmalı ve güven duymalıyız kendimize.
İşte bu yukarıda saydığımız şeyler aslında bize sadece para kaybettirmiyor. Para ile birlikte “zaman” dediğimiz çok önemli bir şeyi kaybettiriyor. Bunlarla birlikte Türk internet dünyasının adının yeteri kadar duyulmamasına neden oluyor. Nitelik yerine nicelikle anılmamıza sebep oluyor. Ne zaman ki yukarıda saydığım şeyleri yaparız o zaman kalitemiz artacaktır kendi adıma.
Not: Arkadaşlar yazım hatalarım varsa herkesten özür diliyorum. Biraz hızlı yazdım. Uyumadan bitireyim dedim.
Yazar ve Kaynak ; Kaan Fakılı
